مقالات
تلویزیون سه بعدی چاپ فرستادن به ایمیل
جمعه, 15 مرداد 1389 ساعت 19:18

3d TVبه دنیای تصاویر سه بعدی  قدم بگذارید..... حتما  این روزها مانند  این جمله را  بار ها و بار ها شنیده اید ، تبلیغات تلویزیون و بیلبوردها ی داخل خیابان پر شده است از انواع و اقسام حرف و حدیث هایی  که راجع به جادویی بودن این فن آوری صحبت می کنند.

اما جالب این جاست که این تکنولوژی با وجود ادعای سازندگانش  به هیچ وجه نو و بدیع نیست . حتما می پرسید چرا؟!

 پس اگر دوست دارید راجع به این فن آوری بیشتر بدانید این شما و این دنیای سه بعدی ... .

 

تاریخچه:

اولین بار در قرن 19 میلادی در سال  1844 یک مخترع و نویسنده اسکاتلندی به نام David Brewster توانست دستگاه استرسکوپ را اختراع کند، دستگاهی که می توانست عکس های سه بعدی بگیرد .

در سال 1915 نخستین فیلم سه بعدی ساخته شد که در سال 1922 به نمایش در آمد، در 1928 John Logie Baird برای اولین بار تلویزیون سه بعدی را به دنیا معرفی کرد ، تا قبل از جنگ جهانی دوم استفاده از دوربین های سه بعدیstereoscopic) )   برای استفاده های شخصی کاملا عادی شده بود تا اینکه در سال 1935 اولین فیلم رنگی سه بعدی تولید شد.

در طول 50 سالی که تلویزیون در سراسر جهان از محبوبیت خاصی برخوردار شد، فیلم های سه بعدی بسیاری هم ساخته شدند.

Bwana Devil یکی از اولین این فیلم ها بود (1952)، یک سال بعد در 1953 ، House of Wax ساخته شد که از فن آوری صدای استریو هم بهره می برد.

شاید جالب باشد که بدانید که آلفرد هیچکاک هم فیلم Dial M for Murder را به صورت سه بعدی ساخته است ،اما چون تا آن زمان خیلی از سینما ها قادر نبودند که فیلم را به صورت سه بعدی پخش کنند ، مجبور شد که آن را به صورت دو بعدی روانه سینما ها کند.

راز خلق تصاویر سه بعدی:

فرآیند آفرینش تصاویر سه بعدی را در اصلاح استرسکوپی (Stereoscopy)  می نامند که باعث می شود که وهم عمق  به وجود بیاید.History

یک تصویر سه بعدی  در واقع از یک ویژگی بسیار طبیعی چشمانمان استفاده می کند .ا ین ویژگی این است :

هر یک از چشم های سمت چپ و راست ما تصویر متفاوتی  از جهان اطرافش دریافت می کند که مغز  این دو تصویر متفاوت را با هم ادغام کرده  و نهایتا یک تصویر سه بعدی از دنیا برایمان بسازد .

یک آزمایش کوچک:

برای اینکه موضوع روشنتر بشود ، بیایید یک آزمایش ساده انجام بدهیم.

  1.  یک مداد را در فاصله مناسب از چشمانتان قرار بدهید طوری که به راحتی دیده شود،نوک مداد را به بالا باشد 
  2. طوری مکان مداد را جلوی چشمانتان تنظیم کنید که یک جسمی مثلا مانیتور یا لیوان چای روی میز در فاصله حدودا 15 سانتیمتری پشت سر آن قرار گیرد.
  3. چشم چپ خود  را ببندید ، حالا مداد را طوری  جابه جا کنید که بتوانید مکانش را به آسانی به خاطر بیاورید ، به طور مثال می توانید با لبه مانیتورتان تنظیم کنید.
  4. حالا چشم چپ خود را باز کنید و چشم راست را ببندید،خب، چه می بینید؟!

مشاهده خواهید کرد  که مکان مداد تغییر کرده است ،بدون اینکه به طور فیزیکی جابه جا شده باشد.(اگر آزمایشتان موفقیت آمیز نبود، دوباره با دقت بیشتری مراحل بالا را امتحان کنید حتما موفق می شوید.)

براساس این آزمایش اگر قبلا در تفاوت دید چشم چپ و راست شک داشتید حالا به یقین رسیدید .

علت حس سه بعدی ما از جهان اطراف به خاطر همین تفاوت در دید چشمانمان است، پس برای اینکه یک تصویر سه بعدی داشته باشیم باید آن تصویر را یک بار از زاویه دید چشم سمت چپ و یک بار از زاویه دید چشم سمت راست تصویربرداری کنیم و در مرحله بعد تصویر سمت راست را به چشم سمت راست و سمت چپ را به چشم سمت چپ برسانیم. خیلی ساده بود این طور نیست؟!

 

فن آوری سه بعدی:

ابتدا تصاویر سه بعدی با استفاده از دوربین خاصی که دو لنز در کنار هم دارد ضبط می شوند. این لنزها در فاصله تقریبا 6 اینچی از هم قرار دارند .به این ترتیب هر لنز همچون چشم انسان ، تصویر متفاوتی از سوژه ضبط می کند،سپس برای دیدن این تصاویر ضبط شده ، دو روش عمده وجو دارد:

نمایش با استفاده ازعینک

در این روش باید از عینک های مخصوصی برای دیدن تصاویر سه بعدی استفاده کرد. این عینک ها طوری طراحی شده اند که به هریک از چشم های سمت چپ و راست ،فقط تصاویر مربوط به همان چشم ها را می رساند ، خود این تکنولوژی به سه روش زیر امکان پذیر است.

 

  • روش ژرف نمایی anaglyphAnaglyph Method

در این روش یکی از تصویرهای ضبط شده به رنگ قرمز و دیگری به رنگ فیروزی در می آید که سپس هر دو بر وری پرده تابیده می شوند . سپس از عینک های قرمز – فیروزه ای برای دیدن استفاده می شود.

در واقع لنز قرمز فقط تصاویر فیروزه ای را به چشم می رساند و بالعکس لنز فیروزه ای فقط تصاویر قرمز را به چشم می رساند به این  ترتیب به هریک از چشم ها تصویر خاص آن چشم خواهد رسید که توهم سه بعدی را در ذهن خواهد ساخت.

 

 

  • · روش قطبی Polarised Method polarised

در این روش  از خاصیت قطبی بودن امواج نور استفاده می شد به این ترتیتب که هر یک از تصاویر لنز ها به گونه ای بر پرده تابیده می شوند که از خاصیت قطبی برخوردار باشند . به طور مثال تصویر ضبط شده از لنز سمت چپ دوربین ا با قطبیت افقی و تصویر ضبط شده ازلنز سمت راست دوربین با قطبیت عمودی به چشم بیننده تابیده می شود.

سپس با استفاده از عینکهای قطبی  (polarising glasses)             این امواج قطبی فیلتر می شوند تا هر چشمی تصویر خاص خود را ببیند.

یکی از لنز های عینک های قطبی  قطبیت عمودی و دیگری قطبیت افقی دارد.

 

 

  • · روش شاتر فعال Active Shutter 3d glass

روش دیگری که  از عینک استفاده می کند،روش شاتر فعال است .دراین روش تصاویر با سرعت 48 فریم در ثانیه نمایش داده می شوند . اما بیننده تصاویر را با سرعت 24 ثانییه در فریم و به صورت سه بعدی درک می کند.(این48 فریم  برای استاندارد فیلم است  که برای پخش با فرمتهای مختلف متفاوت است مثلا برای سیستم PAL  پنجاه  فریم و برای سیستم NTSC باید تقریبا 60 فریم در ثانیه باشد )

مکانیزم آن به این گونه است که در فریم های زوج به طور مثال تصاویر مربوط به چشم سمت چپ و در فریم های فرد تصاویر مربوط به چشم سمت راست نشان داده می شود.در این روش هریک از شیشه های عینک یک شاتر ویژه خود دارند که همزمان با تعویض فریم ها این شاتر ها یکی پس از دیگری باز و بسته می شوند و باعث می شنود که هر چشم فقط فریم های مربوط به خود را ببیند.این عینک ها با استفاده از مادون قرمز یا بلوتوث یا DLP-link با مانیتور ارتباط برقرار می کنند تا بتوانند خود را با سرعت فرم هایش هماهنگ کنند.

فعلا این روش اصلی ترین روشی است که در محصولات شرکت هایی نظیر Sony,Samsung و LG به کار برده می شود.

 

 

نمایش بدون استفاده ازعینک: Autostereoscopy

حتما دوست دارید بدانید که آیا راهی وجود دارد که بشود بدون استفاده از عینک تصاویر سه بعدی را دید؟!

بله، وجود دارد اما این روش  هنوز از محدودیت هایی برخوردار هستند از جمله این که بیننده حتما باید در یک مکان خاص بنشیند و یا تعداد  کسانی که همزمان می توانند ببینند محدود است. با وجود این که یک سری محصولات حرفه ای برای مقاصد خاص ساخته شده است ، اما هنوز برای کاربران عادی امکان استفاده از آن وجو ندارد.

راجع به این روش و انواع مختلف فن اوری های  مربوط به آن در آینده نزدیک صحبت خواهم کرد.

من هم مثل شما امید وارم که یک روزی بتوانیم بدون استفاده از عینک های مزاحم تصاویر را سه بعدی ببینیم.